خرید کتاب از گوگل

چاپ کتاب PDF

خرید کتاب از آمازون

خرید کتاب زبان اصلی

دانلود کتاب خارجی

دانلود کتاب لاتین

آیین‏ نامه اجرایی حدود اختیارات، شرح وظایف و چگونگی بررسی صحنه جرم ابلاغ شد

با صدور بخشنامه‌ای از سوی مدیر قوه قضاییه، آیین‏ نامه اجرایی حدود اختیارات، شرح وظایف و چگونگی بررسی صحنه جرم ابلاغ شد.

آیین‏ نامه اجرایی حدود اختیارات، شرح وظایف و چگونگی بررسی صحنه جرم ابلاغ شد

به گزارش گروه اجتماعی گروه تحریریه سایت جوان، با صدور بخشنامه‌ای از سوی مدیر قوه قضاییه، آیین‏ نامه اجرایی حدود اختیارات، شرح وظایف و چگونگی بررسی صحنه جرم ابلاغ شد. متن کامل این آیین نامه به شرح ذیل است:

آیین‏ نامه اجرایی حدود اختیارات، شرح وظایف و چگونگی بررسی صحنه جرم

در اجرای تبصره ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و اصلاحیه آن و به پیشنهاد وزیر دادگستری، آیین نامه اجرایی حدود اختیارات، شرح وظایف و چگونگی بررسی صحنه جرم به شرح مواد آتی است:

آیین‏ نامه اجرایی حدود اختیارات، شرح وظایف و چگونگی بررسی صحنه جرم ابلاغ شد

فصل اول ـ تعاریف و کلیات

ماده ۱ ـ صحنه جرم محلی است که مرتکب جرم واکنش‌ها مجرمانه خود را در آن جا انجام داده است.

عبارات مهم : وسیله نقلیه – فیلمبرداری
ماده ۲ – حفظ صحنه جرم عبارت است از تمام کارها و تدابیر حفاظتی جهت حفظ آثار، علایم و دلایل جرم و جلوگیری از امحاء آن‌ها و یا عوض کردن و اضافه کردن آثاری به صحنه جرم با روش‌هایی از قبیل: محصور کردن، گماردن مأموران محافظ و ممانعت از تردد اشخاص غیر مجاز و یا حیوانات.

تبصره ۱- حفظ صحنه جرم در محیط مجازی مطابق آیین نامه جمع آوری و استناد پذیری ادله الکترونیکی، مصوب 1393/05/12 مدیر قوه قضاییه است.
تبصره ۲- حفظ صحنه جرم حسب مورد برعهده ضابطان محل وقوع جرم و سایر اشخاصی است که در قوانین پیش ‏بینی شده است هست. حفظ صحنه جرم از وقت اطلاع از وقوع جرم تا هر وقت که مقام قضایی مهم بداند، ادامه می‌یابد.

ماده ۳- پیگیری و انجام کارها مورد نیاز مربوط به امدادرسانی به مصدومان احتمالی در صحنه جرم و در صورت ضرورت جلوگیری از حوادث احتمالی بعدی از قبیل: آتش سوزی، انفجار، ریزش آوار، به عهده ضابطان مربوط محل و با دستور مدیر گروه بررسی صحنه جرم صورت می‌پذیرد. در موارد مهم مربوط به امدادرسانی فوری، امدادرسانان ضمن انجام وظیفه، در صورت برخورد با جرم غیر قابل گذشت، موظفند مراتب را فوراً به دادستان اطلاع دهند.

ماده ۴- بررسی صحنه جرم عبارت است از مجموعه کارها فنی، علمی و قضایی در صحنه جرم جهت کشف و شناسایی، بررسی اولیه، مستندسازی از قبیل: یادداشت ‏برداری، تصویربرداری، تصویر برداری و تهیه کروکی، جمع آوری، بسته‏ بندی، برچسب و شماره‏ گذاری دلایل و مدارک جرم و سایر کارها تخصصی مورد نیاز نظیر انگشت‏ نگاری، قالب‏گیری، چهره‏ نگاری، گرفتن نمونه‏‌های زیستی بزه‏ دیده و یا اشخاص مظنون و متهم و نمونه‌های غیرزیستی یافت شده است در صحنه به منظور کشف جرم.

ماده ۵- بازسازی صحنه جرم، عبارت است از تجسم عملی یا مجازی چگونگی رخداد جرم در محل با قراردادن اشیاء و افراد مرتبط با وقوع جرم و تکرار نمادین اتفاقات و رفتار‌ها در شرایط و اوضاع وقت ارتکاب به منظور برطرف ابهام و تناقض موجود در پرونده و کشف حقایق مربوط به جرم.

ماده ۶- گروه بررسی صحنه جرم متشکل از اشخاص مسئول و متخصصی است که وظیفه قانونی و فنی بررسی و مستندسازی صحنه جرم را به عهده دارند، مشمول بر دکتر قانونی(در موارد قتل، خودکشی، فوت مشکوک، ضرب و جرح و سایر موارد) کارآگاهان و مأموران تحقیق مربوط، کارشناسان، متخصصان و تکنیسین‌های بررسی صحنه جرم اداره تشخیص هویت از قبیل: عکاس، تصویربردار، متصدیان قالب‏گیری، اثربرداری، انگشت‏ نگاری، امور رایانه، ترسیم کروکی و حسب مورد سایر کارشناسان.

تبصره ۱- منشی صحنه جرم، فردی است که بنا به ضرورت و تشخیص بازپرس از بین کارکنان اداری دادسرای مربوط تعیین و وظیفه تنظیم صورت مجلس، ثبت و ضبط دستورات مقام قضایی در صحنه جرم را بر عهده خواهد داشت.
تبصره ۲ – سایر کارشناسان مذکور در ماده فوق، افرادی از قبیل: کارشناسان آتش نشانی، اورژانس، جرم شناس و روان شناس، برق، آب، گاز و شهرداری هستند که متناسب با نوع جرم به تشخیص و دستور بازپرس در صحنه حضور می‌یابند.

ماده ۷- ضابطان عام و حسب مورد ضابطان خاص به محض اطلاع از وقوع جرم در جرایم غیر مشهود، مراتب را به دادستان، پزشکی قانونی، پلیس آگاهی و تشخیص هویت اطلاع داده و نسبت به محصور کردن و حفظ صحنه جرم اقدام می‌کنند.

تبصره ـ مرکز فرماندهی و کنترل نیروی انتظامی در صورت اطلاع از وقوع جرم مراتب را جهت انجام کارها قانونی به کلانتری و یا پاسگاه محل وقوع جرم اعلام می‌کند.

ماده ۸- نظارت بر گروه بررسی صحنه جرم به عهده بازپرس است و مدیر آن به وسیله بازپرس تعیین و در صورت ضرورت سرپرستی گروه را به عهده خواهد گرفت.

ماده ۹- در مواردی که بزه‏ دیده، متهم یا مظنون نظامی و یا صحنه جرم محیط نظامی باشد و بازپرس مورد نیاز بداند، از فرمانده یگان مربوط جهت حضور نماینده در صحنه جرم دعوت می‌کند.

فصل دوم – حدود اختیارات، شرح وظایف اشخاص و مقامات ذیربط و چگونگی بررسی صحنه جرم

ماده ۱۰ – وظایف و اختیارات بازپرس در صحنه جرم قتل، خودکشی، فوت مشکوک، خودزنی و حوادث منجر به فوت یا ضرب و جرح و تجاوزات جنسی و سایر موارد به شرح زیر است:

الف – به محض اطلاع از موضوع، صدور دستور فوری حفظ آثار، علایم و صحنه جرم و جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم.
ب- اطلاع به گروه بررسی صحنه جرم و عنداللزوم سایر کارشناسان جهت حضور و کارها لازم.
پ ـ بررسی همه زوایای عنوان قبل از حرکت دادن جسد و تنظیم صورتمجلس در ارتباط با مشاهدات خود از اوضاع ظاهری و توصیف آن مشمول بر قیافه ظاهری، جنس، سن و قد و وزن تقریبی، رنگ مو، نوع و اوضاع لباس، پوشش جسد، اوضاع قرارگیری جسد، شرایط کلی جسد، دمای جسد، اشیاء و آلت قتاله احتمالی، آثاری از قبیل: سوختگی، ضرب و جرح و تغییرات احتمالی بعد از مرگ.
ت ـ صدور دستور احراز هویت جسد و در صورتی که هویت متوفی معلوم نباشد، انجام کارها مقرر در ماده ۱۳۲ قانون آیین دادرسی کیفری، با رعایت موازین شرعی.
ث ـ صدور دستور ترسیم کروکی، تصویر برداری و در صورت امکان فیلمبرداری از صحنه جرم یا جسد، با رعایت موازین شرعی به منظور حفظ صحنه جرم، جسد، هویت متوفی و چگونگی فوت وی.
ج – بررسی و ارزیابی، چگونگی ورود و خروج مرتکب در محل جرم، رابطه مقتول با متهم، آثار درگیری و انگیزه احتمالی وقوع قتل یا سایر جرائم و اقدام به هر امری که در کشف حقایق مؤثر است.
چ ـ تحقیق از متهم، شاکی، شهود و مطلعان قضیه با رعایت مفاد ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی کیفری.
ح ـ صدور دستور شناسایی و دستگیری مرتکب جرم و انجام تحقیقات تکمیلی از قبیل: تحقیق از شهود، مطلعان، شناسایی و معرفی اولیاء دم، تحصیل دلایل جرم و سایر کارها مهم به ضابطان دادگستری.
خ – اخذ نظریه از دکتر قانونی، کارشناس تشخیص هویت، کارآگاه نیروی انتظامی و سایر کارشناسان در حیطه وظایف محوله.
د ـ دستور حضور کارشناسان سلاح و مهمات اداره تشخیص هویت در کالبد گشایی اجساد در مواردی که فوت ناشی از استفاده سلاح گرم باشد.
ذـ تنظیم صورتمجلس و ثبت وقت دقیق اطلاع، حرکت، حضور و خاتمه بررسی و همچنین پلاک ونوع وسیله نقلیه، اسامی و سمت همراهان.
تبصره ـ بازپرس مکلف است در معاینه اجساد و جرایم عنوان بند الف. ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری شخصاً و در مناسب ترین وقت حضور یابد. در سایر موارد، بازپرس می‌تواند با نظارت بر گروه بررسی صحنه جرم کارها مورد نیاز را معمول و یا در صورت ضرورت سرپرستی گروه فوق را به عهده بگیرد.

ماده ۱۱ – در سوانح هوایی، دریایی و ریلی بازپرس با دعوت از کارشناسان ایمنی، بازرسی، حفاظت، تشخیص هویت، پزشکی قانونی و غیره دستور اقدام و بررسی از جمله موارد ذیل را صادر می‌کند:

الف – مشخص کردن نوع و نام وسیله و تعداد سرنشینان؛
ب – ساعت دقیق شروع حرکت و وقت و مکان سانحه؛
پ – مسیر، مبدأ و مقصد و نوع مأموریت؛
ت – شرایط هوا در وقت اتفاق (درجه حرارت؛ فشار هوا و سمت وزش باد)؛
ث – علت سانحه؛
ج – تحقیق از شاهدان عینی و کارکنان شاغل در وسیله؛
چ – تصویر برداری و تصویربرداری از زوایای متفاوت لاشه وسیله و محل سانحه؛
ح – شناسایی هویت اتفاق دیدگان و در صورت لزوم انجام کارها مورد نیاز جهت اخذ و جمع‏ آوری مشخصه‌های بیومتریک نظیر اثر انگشت، تصویرهای صورت و علایم و نشانه‏‌های خاص، نمونه زیستی.
خ – حفظ صحنه تا انجام تحقیقات لازم؛
د – برآورد خسارت وارده و سایر کارها مهم دیگر.

تبصره ـ در سوانح هوایی علاوه بر انجام موارد اوج بازپرس دستور اقدام و بررسی موارد ذیل را نیز صادر می‌کند:

الف- مکالمات خلبان، کمک خلبان و گروه پروازی با برج مواظبت پرواز؛
ب – تعداد ساعات پرواز و مهارت پروازی خلبان؛
پ – چک لیست وسیله هوایی که به وسیله خلبان قبل از پرواز تکمیل شده است است؛
ت- تحقیق از کارکنان برج مراقبت؛
ث – کشف و بررسی جعبه سیاه وسیله هوایی؛
ج – سایر کارها لازم.

ماده ۱۲ ـ گروه‌های تخصصی بررسی سوانح مانند گروه‌های بررسی سوانح و حوادث هوایی که به موجب مقررات تشکیل شده است هست، موظفند اطلاعات مورد نیاز را در اختیار بازپرس قرار داده و در صحنه سوانح و حوادث مزبور همکاری مورد نیاز را با مقام قضایی معمول کنند.

ماده ۱۳ – وظایف و اختیارات گروه تشخیص‌هویت در صحنه جرم به شرح زیر است:

الف ـ ارزیابی و بررسی مقدماتی صحنه جرم؛
ب ـ مستندسازی صحنه جرم از قبیل: یادداشت برداری، تصویر برداری، تصویربرداری و تهیه کروکی؛
پ ـ اثربرداری و نمونه‌برداری از لایه‌های متفاوت صحنه جرم؛
ت ـ تصویر برداری فنی در نما‌های متفاوت و از اعضای متفاوت بزه‏ دیده و البسه و اشیاء همراه بزه دیده؛
ث ـ جمع‌آوری نمونه‌های زیستی و غیر زیستی به جا‌مانده بر روی جسد یا مصدوم یا مجروح، صحنه جرم، آلت قتاله یا ضرب و جرح و صدمه روی بدن مظنونان احتمالی حاضر در صحنه جرم؛
ج ـ جمع‌آوری، ثبت و ضبط علایم و اطلاعات ظاهری جسد و درج آن در فرم‌های مخصوص.
چ ـ انجام چهره‌نگاری براساس بیانات شهود و مطلعان؛
ح ـ تصویر برداری و قالب‏گیری از آثار به جا مانده در صحنه جرم نظیر ابزار، رد کفش، تایر خودرو؛
خ ـ بررسی، تصویر برداری، نمونه‌برداری، انگشت‌نگاری و جمع‌آوری تمام اطلاعات مربوط به اجساد ناشناس به جای‌مانده در حوادث و اتفاقات طبیعی و انسان‌ساخت به منظور تعیین و تأیید هویت آنان.

تبصره ـ نمونه برداری برای تعیین هویت اجساد ناشناس با همکاری پزشکی قانونی و تشخیص هویت تحت نظارت بازپرس انجام می‌شود.

دـ بسته‌بندی، کُدگذاری آثار و مدارک جمع‌آوری‌شده و تحویل آن به آزمایشگاه‌های تشخیص هویت متناسب با نوع ادله در مناسب ترین وقت؛
ذ ـ هماهنگی و تعامل رییس گروه تشخیص هویت با سایر اعضای گروه بررسی‌صحنه جرم.

ماده ۱۴- وظایف و حدود اختیارات کارآگاهان نیروی انتظامی در صحنه جرم عبارتند از:

الف ـ معاینه، بررسی و ارزیابی مقدماتی صحنه جرم؛
ب ـ تحقیق از شاکی، شهود و مطلعان در حدود مقررات؛
پ – دستگیری متهم یا متهمین و بازجویی از آنان برابر مقررات مربوط؛
ت – تعامل، هماهنگی و تبادل اطلاعات با اعضای گروه بررسی صحنه جرم؛
ث- تکمیل فرآیند تحقیق و پی جویی و اخذ نتیجه های کارها انجام شده است به وسیله اعضای گروه بررسی صحنه جرم و ثبت در پرونده و گزارش به مقام قضایی.

ماده ۱۵- وظایف و حدود اختیارات دکتر قانونی در صحنه جرم عبارت است از:

الف- حضور در صحنه قتل، فوت مشکوک، خودکشی، حوادث منجر به فوت و صحنه‌های مربوط به صدمات و جراحات بدنی، روانی و تجاوزات جنسی مطابق با دستور بازپرس؛
ب- معاینه اولیه شخص جهت بررسی علایم حیاتی یا تأیید مرگ؛
پ- معاینه ظاهری جسد و در صورت نیاز نمونه برداری جهت کمک به تعیین هویت، علت و نحوه حدوث واقعه و جمع‏آوری مدارک و بررسی شواهد در حوادث فردی و جمعی؛
ت- تخمین وقت وقوع مرگ؛
ث- تعیین تقدم و تأخر وقت فوت یا سایر صدمات بدنی اشخاص؛
ج- تفکیک جراحات و صدمات قبل و بعد از مرگ؛
چ- مطابقت آلات و ادوات مکشوفه با جراحات و صدمات موجود در بدن قربانی؛
ح-کمک به بازسازی صحنه جرم در صورت لزوم؛
خ- نظارت بر نحوه انتقال جسد؛
د- در صورت اقتضاء، جمع آوری نمونه‌های زیستی به جامانده روی قربانی یا متهم؛
ذ- عنداللزوم جمع آوری نمونه‌های غیر زیستی از صحنه جرم که در تعیین علت فوت موثر باشد؛
ر-جمع آوری سایر ادله‌ای که در تعیین علت و نحوه فوت موثر باشد.

ماده ۱۶- اختیارات و وظایفی که در این آیین نامه جهت بازپرس ذکر شد، در مورد سایر مقامات قضایی ذی صلاح در مواجهه با صحنه جرم نیز جاری است.

ماده ۱۷- ضابطان دادگستری بعد از حضور مقام قضایی در صحنه جرم، تحقیقاتی را که انجام داده‏ اند به وی تسلیم و بر اساس دستور وی عمل می‌کنند.

ماده ۱۸ – دولت مکلف است در اجرای ماده ۵۶۷ قانون آیین دادرسی کیفری اعتبارات مورد نیاز اجرای این آیین نامه را حسب مورد در ردیف مستقل در بودجه سالیانه آینده نگری و درج کند.

ماده ۱۹ – این آئین نامه در ۱۹ ماده و ۸ تبصره در تاریخ ۹۶/۶/۲۸ به تصویب مدیر قوه ‏قضاییه رسید.

صادق آملی لاریجانی

با صدور بخشنامه‌ای از سوی مدیر قوه قضاییه، آیین‏ نامه اجرایی حدود اختیارات، شرح وظایف و چگونگی بررسی صحنه جرم ابلاغ شد.

انتهای پیام/

واژه های کلیدی: وسیله نقلیه | فیلمبرداری | وسیله نقلیه | اطلاعات | چگونگی | قانونی | تصویر | اخبار حقوقی و قضایی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *